معرفی مـهـرفـا
مهرفا ، یک فروشگاه محصولات دانلودی است که قادر است با سفارش هر محصول ، مشتری را به درگاه مناسب ارجاع دهد و پس از تائید از صحت پرداخت وجه بصورت خودکار محصول را در اختیار مشتری قرار دهد .
روش ارائه فایل به مشتری به صورت فورس دانلود با لینک دانلود دینامیک و مدت دار است . همچنین کد رهگیری یکتایی در اختیار مشتری قرار میگیرد تا در صورت بروز مشکل ، مشتری بتواند محصول را دوباره دریافت کند یا به مدیر تیکت بزند و پاسخ دریافت کند.
جستجو در سایت
موضوعات

   کاربرد خیابانها معابر شهرهای اسلامی

date دسته بندی : مقالات معماری

این مطلب در مورد  کاربرد خیابانها  معابر شهرهای اسلامی و در 20 صفحه می باشد و در آن درباره  معماری خیابان ها و معابر در گذشته در شهرهای اسلامی  توضیحاتی داده شده است و درادامه مطلب قسمتی از متن آورده شده است  :

مطالعه و بررسی جنبة کاربردی خیابانها و معابر شهرهای اسلامی اساس قضاوت در مورد وسیع و یا تنگ بودن آنها را مکشوف می‌دارد، و این امر از طریق بررسی چگونگی بهره‌گیری از آنها با توجه به نوع وسایل حمل و نقل و تراکم حرکت ممکن و میسر می‌شود. همچنین این نوشته‌ به توضیح مظاهر زندگی و نحوة بهره‌گیری از این خیابانها و معابر را در راستای رسیدن به اهداف روشن و مورد نظر می‌پردازد.

نقش کاربردی خیابانها و معابر شهرهای اسلامی بیشتر متوجه ایفای وظیفة شریانهای ارتباطی شهری و پیوند دادن تأسیسات عمرانی شهر به یکدیگر بود. این خیابانها و معابر رابطة‌ تنگاتنگی با وسایل حمل و نقل معمول و متداول داتشند. و غالباً امور حمل و نقل از طریق چهارپایان صورت می‌پذیرفت و مردم برای رفت و آمد و حمل بار از چهارپایان بهره می‌جستند و بستن چهارپایان به گاری و کالسکه بسیار اندک و نادر بود. و همان‌طور که قبلاً نیز اشاره کردیم، عرض این خیابانها و معابر متناسب با وسایل حمل و نقل متداول بود. برای مثال، شتری که می‌تواند تا سیصد کیلوگرم بار حمل کند، به خیابانی احتیاج دارد که حداقل سه تر عرض داشته باشد. و اگر فرض کنیم که دو شتر با بار همزمان در خلاف جهت یکدیگر حرکت کنند ضرورت ایجاب می‌کند که عرض خیابان شش متر و یا بیشتر باشد تا حرکت به سهولت صورت پذیرد. معنی این سخن آن است که خیابانهایی که عرضی کمتر از این مقدار داشتند، نمی‌توانستند پذیرای بارهای سنگین باشند، از این رو به ناچار بارها را خرد کرده و به وسیله الاغ به مقصد می‌رساندند و یا اینکه بارها را توسط باربریهایی که می‌توانستند به راحتی از کوچه‌ها و گذرگاههای بسیار تنگ و باریک هم عبور کنند، به مقصد می‌رساندند. میدانها و فضاهای خالی که در سطح شهر توزیع شده بودند نیز به نوبة خود حرکت و رفت و آمد را در معابری که ظرفیت حرکت دو چهارپا را در خلاف جهت یکدیگر نداشتند، تسهیل می‌بخشیدند. بدین ترتیب که یکی از چهارپایان در فضاهای خالی و یا میدانها توقف می‌کرد تا چهارپایی که در حال عبور از گذرگاه بود به آن میدان و یا فضای خالی برسد و آن‌گاه چهارپای متوقف به راه خود ادامه می‌داد.

با توجه به آنچه بیان شد وشن می شود که علت پیدایش حرفة باربری تا حد زیادی به نحوة بهره‌گیری از خیابانها و معابر بر می‌گردد. و از همین رو باربران دارای محلهای ویژه‌ای در جوار بازارها برای تجمع بودند.

میزان تراکم حرکت در خیابانهای شهرهای اسلامی به میزان تراکم جمعیت آن و تعداد افرادی که از بیرون به آن رفت و آمد می‌کردند ارتباط داشت. رشد و شکوفایی شهرهای اسلامی در قرون وسطی در افزایش جمعیت شهرنشینان بسیار مؤثر بود. از این رو شهرهای اسلامی هم از نظر مساحت هم به لحاظ تعداد جمعیت چندین برابر شهرهای اروپایی معاصر خود بودند. مشاهدات جهانگردی چون جی‌هان‌تنود گفته است «مساحت قاهره سه برابر پاریس است» و برنارد دی بریدن باخ که گفته است : «جمعیت تمام ایتالیا به اندازة جمعیت شهر قاهره نمی‌رسد»، نیز مؤید همن امر است.

در زمانی که شبها حتی یک چراغ روشن در خیابانهای شهر لندن وجود نداشت و در خیابانهای شهر پاریس نیزحتی تا قرنها بعد اثری از سنگفرش به چشم نمی‌خورد، خیابانها و معابر شهرهای اسلامی شبها روشن و اکثراً سنگفرش شده بودند. و بهترین مثال در این مورد، خیابانهای شهر قرطبه است که جک ویسلر به فرش بودن راهها و روشن بودن آنها «تا جایی که شخص می‌توانست ده کیلومتر راه را با روشنایی چراغهای خیابانها طی کند» بدان اشاره کرده است.

آمارهایی که توسط منابع و مراجع ارائه شده‌اند بیانگر کثرت جمعیت شهرها و تراکم رفت و آمد مردم در خیابانهای این شهرها باشد. یعقوی رقم خیابانها و معابر بغداد را «شش هزار خیابان و گذرگاه» ذکر کرده است. مقریزی نیز رقم معابر شهر فسطاط را در سال 539 هجری «هشت هزار خیابان قابل عبور و مرور» ذکر کرده است. ابن دقماق نیزتفصیلات و توضیحات بیشتری در مورد محله‌ها، دروازه‌ها، گذرگاهها و کوچه‌های شهر فسطاط ارائه کرده است که به طور مفصل نوع خیابانها و راهها و اینکه چه تأسیساتی را شامل می‌شوند، و دال بر تراکم جمعیت این شهر و مؤید نظریات مقریزی است، آشکار می‌سازد. سیاحی به نام فون هارف تعداد خیابانهای شهر قاهره را در دوره مملوکان دو هزار و چهارصد خیابان و کوچه یاد کرده و شمار خیابانهای اصلی شهر را بیست و چهار خیابان ذکر کرده و گفته است یکی از این خیابانها از مطریه امتداد پیدا می‌کند و از قلعه نیز می‌گذرد.

تراکم حرکت در شهرهایی که برای تأمین آب خود عمدتاً بر سقاهایی که به وسیلة چهارپایان آب مورد نیاز مردم را از جاهای دور تأمین می‌کردند، بیشتر بود. برای مثال، شهر بغداد پیش از بنای پلها بر روی دجله چنین وضعی داشت  همچنین وضع قاهره تا پایان درة عثمانی به همین منوال بود و سقاها به وسیلة چهارپایان خود آب را از محلهای دور حمل کرده و در سطح شهر توزیع می‌کردند. ساکنان شهر به دلیل نیازی که به آب داشتند، نمی‌توانستند خود را بی‌نیاز از سقاهایی بدانند که یک قشر اجتماعی شهری را تشکیل می‌دادند و این مهم را بر عهده داشتند. در حالی که چنین قشری در برخی از شهرها که بدان نیازی نبود، وجود نداشت.

سقاها نقش مهمی را در زندگی جامعه‌ای که در آن خدمت می‌کردند، ایفا می‌کردند، این قشر علاوه بر اینکه یکی از عناصر مهم رفت و آمد در شهرها به شمار می‌رفتند، بر زندگی روزمرة مردم نیز بسیار تأثیر می‌گذاشتند، بخصوص در نقل و پخش اخبار میان خانواده‌هایی که با آنها معامله می‌کردند. و علاوه بر این، سقاها خود قشری از کل جامعه را برای خود تشکیل داده بودند که دارای وظیفه‌ای ویژه و سندیکایی که امور و مسایل اعضا را رتق و فتق می‌کرد، بودند.

آمارهایی که از طرف سیاحان از تعداد مکاریها (کرایه‌دهندگان چهارپایان) و سقاهای شهر قاهره ارائه شده، بیانگر عمق تأثیر این قشرها بر حجم تراکم حرکت شهری و چرخش زندگی شهر قاهره است. برای مثال، ناصرخسرو تعداد شترهای آبکش دو شهر قاهره و مصر را پنجاه هزار نفر یاد کرده و متذکر شده است که علاوه بر اینها گروهی از مردم آب را بر پشت خود حمل و توزیع می‌کردند و برخی از سقاها آب را به وسیله کوزه حمل می‌کردند تا بتوانند از کوچه‌های تنگی که رفت و آمد شترها در آنها ناممکن بود، بگذرند و آب را به مشتریان خود برسانند. و این در حالی است که ابن بطوطه تعداد مکاریهای شهر قاهره را سی هزار قید کرده است. بلوی تعداد شترهای این شهر را بدون در نظر گرتن قاطرها، دویست هزار شتر ذکر کرده است. وی همچنین شمار دکانهای فعال سقاها را شصت هزار دکان برآورد کرده است، آن هم بدون در نظر گرفتن سقاهایی که با کوزه و کاسه در بازارها و معابر رفت و آمد می‌کردند.

طبیعت فعالیتهای درون شهری با اختلاف و تنوع آن، به طور مستقیم در وضعیت عبور و مرور شهر تأثیر می‌گذارد. میزان این تأثیر در شهرهای مختلف متفاوت است و بخصوص بستگی به میزان و حجم افرادی دارد که از حومة‌ شهر و یا از سایر شهرهای جهان بدان وارد می‌شوند. شرایط و اوضاع دینی، سیاسی و اقتصادی نیز به نوبة خود در این امر بسیار مؤثرند. برای مثال، میزان رفت و آمد شهری در قاهره در مقایسه با شهرهای کوجکتر، زیاد است. و تردد در خیابانهای مکه مکرمه و مدینة منوره در موسم حج به دلیل افزایش تعداد زوّار با دیگر شهرها متفاوت است. فعالیت شهرها و خانه‌های که در مسیر حجاج قرار دارند نیز در موسم حج بیش از پیش افزایش می‌یابد و پس از پایان مراسم حج وضع آنها به حالت عادی باز می‌گردد. و بهترین دلیل بر این امر، از بین رفتن شهرهایی است که به دلیل تغییر مسیر حجاج، دیگر نتوانستند به حیات خود ادامه دهند.

شهرهای بزرگ اسلامی مملو از مردم در حال تردد ،‌کسانی که برای کسب و کار از پیاده‌رو خیابانها استفاده می‌کردند (مثل سلمانیها، نقالها، گذایان و گدانمایان، آوازه‌خوانها و کسانی که مردم را با انواع بازیها و تردستیها سرگرم می‌کردند، جارکشها) و دیگر افرادی بود که طبیعت کار آنها ایجاب می‌کرد تا مدام درسطح شهر در حال تردد باشند (مانند باربرها و سقاها که قبلاً نیز به آنها اشاره کردیم).

دستفروشان دوره‌گرد مهمترین قشر این طبقه را تشکیل می‌دادند. زیرا آنها از خیابانها و معابر برای کسب و کار خود استفاده می‌کردند، بخصوص که دکانهایی نداشتند تا فعالیت خود را در آنها مستقر کنند. این دستفروشها خود به چندین و چند گروه تقسیم می‌شدند. گروه اول آنهایی بودند که کالاها را بر دوش حمل کرده در خیابانها و معابر رفت و آمد می‌کردند و یا برای عرضه کالای خود از چهارپایان بهره می‌جستند و تمام قسمتهای شهر و خیابانها و معابری را که محاز بودند در آنها تردد کنند، طی می‌کردند. این قبیل دستفروشان کالاهای خود را به منزل مشتریان می‌رساندند. ابن‌الحاج برای مثال به پارچه‌فروشان و زنان فروشنده‌ای اشاره می‌کند، که وارد منازل می‌شدند و کالاهای خود را به زنان خانه‌دار عرضه می‌کردند. روستاییانی که برای عرضة فراورده‌های خود به شهر می‌آمدند نیز جزو همین گروه از دستفروشان دوره‌گرد به شمار می‌روند. اما گروه دوم دستفروشان کسانی بودند که بساط خود را در بازار و در ماقبل دکانها می‌گسترانیدند و به کسب و کار و داد و ستد مشغول می‌شند. این گروه با نام ارباب‌المقاعد معروف بودند و غالباً در بازارها معینی مثل بازار اسلحه‌فروشان قاهره جمع می‌شدند و فعالیت می‌کردند. این گروه به دلیل مزاحمتی که برای رفت و آمد مردم ایجاد می‌کردند و نیز به سبب شکایت دکانداران از آنها، مدام مورد تعرض دستگاههای حکومتی قرار می‌گرفتند.

تراکم حرکت و رفت و آمد شهری تا حد زیادی متأثر از مراسم و جشنها و اعیاد بود که در این مراسم مردم به خرید لوازم و سورو سات اعیاد و جشنها می‌پرداختند. برای مثال در جشن خمیس‌العهد بازارهای شهر قاهره چنان مملو از زنان می‌شد که امکان تردد برای مردان به دلیل کثرت ازدحام زنان بسیار دشوار بود و اگر مردی در این روز از رفتن زنش به بازار ممانعت می‌کرد، چنان اختلافی در خانواده وی روی می‌داد که حتی ممکن بود به جدایی منجر شود. حجم تراکم عبور و مرور با توجه به اینکه کدام جشن و یا کدام عید باشد و چه وسایلی باید خریداری شود، در بازارهای مختلف متافوت بود. بودند بعضی از بازارها که به طور شبانه‌روزی فعالیت می‌کردند و رفت و آمد در آنها همیشه جریان داشت مثل بازار سوق‌المتعیشین و بازار بین‌القصرین در شهر قاهره. حجم تراکم جمعیت شبانه در خیابانهای شهری به معنی فراهم شدن امنیت و آسودگی برای مردم شهر بود و عکس ان مسأله نیز صادق است، زیرا خالی شدن خیابانها از مردم بیانگر عدم وجود امنیت بود که در نتیجه بروز فتنه و آشوب حاصل می‌شد.

علی‌رغم تراکم حجم جمعیت در خیابانهای شهرهای بزرگ اسلامی، رفت و آمد مردم به دلیل مشخص بودن نوع بهره‌گیری از معابر و خیابانها و وجود قوانین و مقرراتی برای آن، به سهولت انجام می‌پذیرفت. نوع این مقررات و قوانین بسته به اینکه عرض خیابان چقدر است و چگونه می‌توان از آن استفاده کرد، متفاوت بود و محتسب شهر ضمن رعایت اصل لاضرر و لاضرار و سایر احکام اسلامی، با استفاده از عوامل خود، بر نحوة استفاده از خیابانها و معابر نظارت می‌کرد. این توجه و پیگیری نقش مهمی در نحوة استفاده از خیابانها را در پی داشت و تخلف از مقررات شکنجه و کیفر سختی در بر داشت و همین مسأله در مقایسه با شهرهای اروپا از قبیل شهر رم که خیابانهای آن بسیار نا امن بودند، نشانگر میزان رشد فرهنگ و تمدن شهرهای اسلامی است.

دانلود - 2000 تومان

و بررسی جنبة کاربردی خیابانها و معابر شهرهای اسلامی , کاربرد خیابانها معابر شهرهای اسلامی
پیگیری فایل های خریداری شده
ایمیل شما :
کد پیگیری : 
صفحات جداگانه
لینک ها

ما همیشه تلاش می کنیم ، خدمات و متمایزی به مشتریان خود ارائه کنیم لذا شما میتوانید نظرات ، انتقادات و پیشنهادات خود را برای ما ارسال کنند . منتظر شنیدن نظرات شما هستیم  ارسال نظرات و پیشنهادات

تحلیل آمار سایت و وبلاگ